• Poniatowskiego 9
    Poniatowskiego 9

Dom przy ul. Poniatowskiego 9

Wolnostojący blok mieszkalny należał pierwotnie do zespołu zabudowań koszarowych, budowanych w latach 1891-1901. Obiekt ten zaprojektowany był dla pomieszczenia mieszkań wyższych oficerów wojska austriackiego oraz kancelarii wojskowych.
Dwupiętrowy budynek charakteryzuje się rozległym rzutem. Bryła budynku podzielona jest na trzy części poprzez wyodrębnienie części środkowej wydatnym ryzalitem. Do budynku prowadzą 2 wejścia na klatkę schodową, z zachowaną stylową stolarką płycinową. Elewacje po lewej i prawej stronie ryzalitu rozwiązane są identycznie jako siedmioosiowe. Listwowany parter, w narożnikach akcentuje pionowe rzędy głębokiego boniowania, przebiegającego przez wszystkie kondygnacje. Okna w kształcie stojących prostokątów ujęte są w profilowane opaski w kluczem. W osi środkowej znajduje się portal wejściowy, zwieńczony półkolem i ujęty w smukłe pilastry podtrzymujące belkowanie i trójkątny naczółek, umieszczony już nad gzymsem oddzielającym parter od piętra. Górne kondygnacje wytynkowane są na gładko a w nich, na 1 piętrze, znajdują się okna tej samej wielkości ujęte w bogato profilowane opaski, zaś w nadokiennikach umieszczono na przemian trójkątne tympanony lub wyładowane gzymsy. Drugie piętro oddzielone jest wąskim gzymsem międzykondygnacyjnym, stanowiącym również gzyms podokienny. Okna ujęte są w prostych opaskach, z gzymsem nadokiennym. Nad oknami znajduje się lekko profilowany gzyms nadokienny a nad nim okienka strychowe o kształcie leżącego prostokąta w płaskim obramieniu. Całość wieńczy niezbyt wydatny gzyms. Ryzalit środkowy jest mocno występujący przed elewacje boczne, w parterze pokryty jest masywnym boniowaniem i przepruty 5 otworami okiennymi tej samej wielkości co pozostałe, lecz zwieńczonymi półkoliście, z kluczem w osi. 1 i 2 piętro tynkowane jest na gładko, zaś okna 1 piętra ujęte są w opaski profilowane i trójkątne naczółki. Okna 2 piętra w opaskach z gzymsem nadokiennym. Budynek nakryty jest dachami trójspadowymi oraz mansardem nad częścią środkową, ryzalitową.
Po prawej stronie prawego wejścia do budynku umieszczone są tablice pamiątkowe z różnych lat po zakończeniu 2 wojny światowej.
U góry znajduje się orzeł z koroną trzymający szarfę bez napisu. Pod nim prostokątna tablica z krzyżem Virtuti Militari i napisem: PAMIĘCI ŻOŁNIERZY 4 PUŁKU STRZELCÓW PODHALAŃSKICH I SZKOŁY PODCHORĄŻYCH REZERWY 21 D.P.G. POLEGŁYCH I POMORDOWANYCH W WALKACH O WOLNOŚĆ OJCZYZNY ORAZ ZMARŁYCH I ZAGINIONYCH W LATACH WOJNY 1939-1945. TOWARZYSZE BRONI I SPOŁECZEŃSTWO M. CIESZYNA CIESZYN 3 września 1979 r..
Pod tablicą girlanda laurowa i dębowa z datami 1939-1989 w kartuszu z napisem 50 lat. Z boku nieco niżej wisi tablica o treści: KU WIECZNEJ PAMIĘCI POLSKICH OFICERÓW, ŻOŁNIERZY I FUNKCJONARIUSZY POLICJI ZAMORDOWANYCH PRZEZ NKWD W 1940 R W KATYNIU I INNYCH MIEJSCACH KAŹNI W 50 ROCZNICĘ ŚMIERCI SPOŁECZEŃSTWO MIASTA CIESZYNA 1.IX.1990.
Po lewej stronie niżej
WOJNA OBRONNA 1939 R SZLAK BOJOWY 1 DYWIZJI PIECHOTY GÓRSKIEJ: JABŁONKÓW, WĘGIERSKA GÓRKA, BOGUMIN, KRZYWACZKA, BISKUPICE-RADŁOWO, DZIKÓW, OLESZYCE, TOMASZÓW LUBELSKI, ZNACZĄCE BITWY WRZEŚNIA : WESTERPLATTE, KUTNO, WARSZAWA, OKSYWIE, GDYNIA, KOCK, WALKI POZA GRANICAMI KRAJU: NARWIK, TOBRUK, MONTE CASSINO, LENINO, ARNHEM, BREDA, ANCONA, KOŁOBRZEG, BOLONIA, BERLIN. CIESZYN 1984 r.
Tablica środkowa o treści : ZIEMIA Z MIEJSC WALK I KAŹNI 1939-1956 1.IX.1991
Tablica po prawej stronie: Z HITLEROWSKICH OBOZÓW ZAGŁADY 1939-1945 OŚWIĘCIM-BRZEZINKA, MAJDANEK, TREBLINKA, STUTHOF, DACHAU, BUCHENWALD, MAUTHAUSEN-GUSEN, ORANIENBURG, GROSS-ROSEN, RAWENBRUCK. HITLEROWSKIE ZBRODNIE NA CIESZYŃSKIEJ ZIEMI KORWINA, MOSTY-JABŁONKÓW-NAWSIE, MISTRZOWICE, POD WAŁKĄ, ŻYWOCICE, CMENTARZ ŻYDOWSKI, OGRODZONA, CIESZYN 1994 R.

 

opracowała mgr Irena Kwaśny